KIMYOVIY Stressning to'g'ri ichakka ta'siri

Mualliflar

  • Хомидчонова Шахзода Хасанзода Andijon davlat universiteti
  • Каримов Валижон Ахмаджонович Andijon davlat universiteti

Kalit so‘zlar:

Proktit, shilliq qavat, ekzogen toksinlar, endogen toksinlar, shilliq qavatning tirnash xususiyati, degenerativ o'zgarishlar, sirka kislotasi.

Abstrak

Ushbu tadqiqot eksperimental proktitning keng qo'llaniladigan modeli bo'lgan 0,5% sirka kislotasining mahalliy ta'sirida to'g'ri ichak shilliq qavatida morfofunksional o'zgarishlarni taqdim etadi [3]. Aniqlanishicha, kislotaning hatto past konsentratsiyasi ham aniq kimyoviy stressni keltirib chiqaradi, epiteliya qatlamining yaxlitligini buzadi va yallig'lanish reaktsiyalari kaskadini faollashtiradi. Giperemiya, shish, leykotsitlar infiltratsiyasining rivojlanishi va yallig'lanish vositachilarining (TNF-a, IL-1b, prostaglandinlar) chiqishi qayd etilgan. Kislota ta'siri oksidlovchi stressning faollashishi va erkin radikallarning haddan tashqari shakllanishi bilan birga keladi, bu esa to'qimalarning shikastlanishini oshiradi. Bundan tashqari, nosiseptorlar rag'batlantiriladi, bu yallig'lanishli ichak kasalliklariga xos bo'lgan og'riqli hislarni taqlid qiladi. Gistologik jihatdan eroziya, epiteliya destruktsiyasi, shilliq osti shishi, neytrofillar infiltratsiyasi, Liberkyuhn kriptalarining o'zgarishi va musin ishlab chiqarishning pasayishi kuzatiladi. Shu bilan birga, ichak devorining qalinlashishi va erta regeneratsiya belgilari qayd etilgan. Olingan ma'lumotlar ushbu modeldan yallig'lanishga qarshi va antioksidantlarni sinab ko'rish, shuningdek, anorektal mintaqadagi yallig'lanish va og'riq sindromining patogenetik mexanizmlarini o'rganish uchun foydalanish imkonini beradi, bu esa keyingi klinik tadqiqotlar uchun istiqbollarni ochadi.

References

Вапняр В. В. Системное действие и эффект энергии электромагнитного поля (ЭМП) на гидратацию, метаболизм тканей, состояние стресса здорового и больного человека //Успехи современного естествознания. – 2012. – №. 1. – С. 27-31.

Вапняр В. В. Формирование энерготонуса живой ткани под влиянием функции иерархической двухуровневой модели системных электромагнитных полей в биологии и медицине //Международный журнал экспериментального образования. – 2017. – №. 4-1. – С. 25-29.

Венгеровский А. И. Фармакология. Курс лекций //М.: ГЭОТАР-Медиа. – 2015. – С. 13-58.

Лысенко В. И. Оксидативный стресс как неспецифический фактор патогенеза органных повреждений (обзор литературы и собственных исследований) //Медицина неотложных состояний. – 2020. – Т. 16. – №. 1. – С. 24-35.

Мавлетова Д. А., Дворкин Г. А. Влияние теплового шока на синтез стрессовых белков в клетке //Доклады Академии наук. – Федеральное государственное бюджетное учреждение" Российская академия наук", 2000. – Т. 373. – №. 5. – С. 695-697.

Мавлетова Д. А., Дворкин Г. А. Синтез стрессовых белков при действии цитотоксических агентов и гипертермии //Доклады Академии наук. – Федеральное государственное бюджетное учреждение" Российская академия наук", 2001. – Т. 379. – №. 5. – С. 698-701.

Мавлетова Д. А., Дворкин Г. А. Синтез стрессовых белков при действии цитотоксических агентов и гипертермии //Доклады Академии наук. – Федеральное государственное бюджетное учреждение" Российская академия наук", 2001. – Т. 379. – №. 5. – С. 698-701.

Ходос М. Я. и др. Окислительный стресс и его роль в патогенезе //Вестник уральской медицинской академической науки. – 2017. – Т. 14. – №. 4. – С. 381-398.

Шеркулов К. У. и др. Ожоги прямой кишки: диагностика и тактика лечения //современные технологии: актуальные вопросы, достижения и инновации. – 2017. – С. 87-90.

Шлапакова Т. И., Костин Р. К., Тягунова Е. Е. Активные формы кислорода: участие в клеточных процессах и развитии патологии //Биоорганическая химия. – 2020. – Т. 46. – №. 5. – С. 466-485.

Downloads

Nashr qilingan

2025-06-23

How to Cite

KIMYOVIY Stressning to’g’ri ichakka ta’siri. (2025). Universal Xalqaro Ilmiy Jurnal, 2(4.4), 650-654. https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/2947