YARIMO‘TKAZGICH MATERIALLARIDAN TOK OLISHDA KONTAKT MATERIALLARINI ANIQLASH VA KONTAKT SOHALARIDAGI CHEGARAVIY SHARTLARI

Abstrak

Ushbu maqolada yarimo‘tkazgich materiallaridan tok olish jarayonida kontakt materiallarini tanlashning nazariy va amaliy asoslari keng qamrovda tahlil qilinadi. Xususan, metall–yarimo‘tkazgich chegarasida yuzaga keladigan fizik jarayonlar, energetik zonalar mosligi, ish funksiyasi farqi hamda zaryad tashuvchilarning taqsimoti chuqur o‘rganildi. Ohmik va Shottki kontaktlarning hosil bo‘lish mexanizmlari, ularning fizik mohiyati va amaliy qo‘llanilish xususiyatlari ilmiy nuqtai nazardan izohlandi. Shuningdek, kontakt sohalarida elektr potensialning fazoviy taqsimoti, ichki elektr maydonning hosil bo‘lishi, elektron va kovaklarning drift va diffuziya jarayonlari chegaraviy shartlar asosida matematik modellashtirish yordamida tahlil qilindi. Poisson tenglamasi, tok zichligi tenglamalari va zaryad saqlanish qonunlari asosida kontakt hududidagi elektrofizik jarayonlar aniqlashtirildi. Tadqiqot davomida turli kontakt materiallari uchun kontakt qarshiligi, tok o‘tkazuvchanligi va energiya yo‘qotishlari o‘zaro taqqoslandi. Olingan natijalar jadval, grafik va diagrammalar ko‘rinishida ifodalanib, kontakt parametrlarining yarimo‘tkazgich qurilmalar samaradorligiga ta’siri kompleks ravishda baholandi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, kontakt materiallarini optimal tanlash, doping darajasini to‘g‘ri belgilash va chegaraviy shartlarni hisobga olish orqali qurilmaning elektr xususiyatlarini sezilarli darajada yaxshilash mumkin. Ushbu tadqiqot natijalari zamonaviy yarimo‘tkazgich qurilmalarini loyihalash, ularning energiya samaradorligini oshirish va yangi avlod elektron tizimlarni yaratishda muhim ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.