QOQIO'T O'SIMLINING BIOTEXNOLOGIK AHAMIYATI, O'SIMLIKLARNI URUG'LARIDAN IN VITRO KO'PAYTIRISH

Abstrak

Mazkur maqolada Qoqio't (Taraxacum officinale) o'simligining biotexnologik ahamiyati, uning urug'laridan in vitro ko'paytirish usullari, bosqichlari, afzalliklari, fitogormonlarning roli va ularni ilmiy tadqiqot tahlillari keng yoritilgan. Qoqio't ko'p yillik o'simlik bo'lib, O'rta yer dengizi havzasi va G'arbiy Osiyodan kelib chiqqan. U O'zbekistonda an'anaviy tarzda oziq-ovqat va tibbiyotda keng qo'llaniladi. So'nggi yillarda dorivor o'simliklarga bo'lgan talab ortib borayotgani sababli, ularni biotexnologik usullar yordamida tez va qulay sharoitlarda ko'paytirish zarurati paydo bo'lmoqda. Tadqiqotlarimiz shuni ko'rsatdiki, Murashige & Skoog (MS) ozuqa muhitiga fitogormonlarning optimal konsentratsiyalarini qo'shish orqali Qoqio't o'simligini yuqori va samarali mikroklonal ko'paytirishga erishish mumkin. Bu usul steril sharoitda ko'p sonli sog'lom va genetik jihatdan bir xil o'simliklarni qisqa muddatda olish imkonini beradi, bu esa noyob genotiplarni saqlash va ko'paytirishda muhim ahamiyatga ega. Shuningdek, qoqio't tarkibidagi inulin, flavonoidlar, fenol birikmalari, karotinoidlar, vitaminlar va minerallar uni farmatsevtika, oziq-ovqat sanoati va kosmetologiyada qimmatli xomashyo qiladi.