UKROP (ANETHUM) O‘SIMLIGINING BIO-EKOLOGIK HUSUSIYATLARI VA FARMATSEVTIK AHAMIYATI

Abstrak

Hozirgi kunda turli xildagi kasalliklar ko‘p va bunday kasalliklarni davolash
va oldini olishda foydalaniladigan dori vositalari va dorivor o‘simliklarga bo‘lgan talab ortib
bormoqda. Bunday yovvoyi holda va alohida o‘stiriladigan dorivor o‘simliklar uchun O‘zbekiston
geografik jixatdan juda boy hisoblanadi.Bu dorivor o‘simliklarni nojo‘ya ta'siri juda xam kam
bulganligi sababli, ulardan uzoq muddat foydalanishimiz mumkin. Bu o‘simliklarni topilishi oson
va arzon, ularni xomashyolaridan juda ko‘p dori shakllari tayyorlashimiz mumkin bo‘ladi. Bunday
o‘simliklar jumlasiga: moychechak(romashka), yalpiz, jiyda, aloe, kanakunjut, bangidevona,
ukror va boshqalar kiradi. Har bir o‘simlikni inson organizmiga ta'siri tabiiy vitaminlarga, mineral,
efir moylarga boyligiga qaraladi. Shu o‘simlikar qatorida ukrop(shivit)ni xam inson organizmiga
foydali xususiyati juda ko‘p. Jumladan ukrop nafas olish tizimini yaxshilaydi, qon bosimini
meyoriga keltiradi, imunititetni oshirishga , ortiqcha vazndan xalos bo‘lishga yordam beradi.
Ma’lumki o‘simlik maxsulotlari tarkibida har xil hayotbatbaxsh vitaminlar, oqsil,karbonsuv, efir
moylari, shuningdek organizmning hayoti va faoliyati uchun juda zarur bo‘lgan tuzlar va muhim
biologik faol moddalar mavjud. Dorivor ukrop ham ana shunday oʻsimliklar qatoriga kiradi. Shivit
(Anethum graveolens) – soyabonguldoshlar (Apiaceae) oilasiga mansub bir yillik yoki ikki yillik
oʻsimlik boʻlib, dunyo bo‘ylab oziq-ovqat sanoati, tibbiyot va farmatsevtikada keng qo‘llaniladi