O'ZBEKISTONDA yirtqich sutemizuvchilarning DINOFILYOZI

Mualliflar

  • Шакарбоев Эркинжон Бердикулович Andijon davlat universiteti
  • Абдукодирова Зироатхон Солиджоновна Andijon davlat universiteti
  • Азимов Джалалиддин Азимович Andijon davlat universiteti
  • Бердибаев Абат Султамуратович Andijon davlat universiteti

Kalit so‘zlar:

Dirofilariya, nematoda, invaziyaning kengayishi va intensivligi, xost, chivin, Oʻzbekiston.

Abstrak

Tadqiqot ishlari 2017-2024 yillar davomida Farg‘ona vodiysi va Qoraqalpog‘istonning turli hududlarida olib borildi. 127 ta yirtqich sutemizuvchilar to'liq va qisman gelmintologik parchalanish usuli yordamida tekshirildi. Kasallik qoʻzgʻatuvchi turlarda dirofilariyani aniqlash maqsadida 4760 ta urgʻochi qon soʻruvchi chivin ushlandi. Tadqiqotlar natijasida Fargʻona vodiysi va Qoraqalpogʻistonning yirtqich sutemizuvchilar vakillarida dirofilariyaning ikki turi: D. immitis va D. repens topildi. Yirtqich sutemizuvchilar orasida dirofilariyaning tarqalishi haqida asl ma'lumotlar keltirilgan. Aniqlanishicha, uy itlari, tulkilar va shoqollar boshqa tekshirilgan hayvonlarga qaraganda nematodalar bilan kasallanish darajasi yuqori. Dirofilaria nematodalarining tashuvchilari, ularning yuqish darajasi va invaziya rivojlanishiga ta'sir etuvchi omillar to'g'risida to'plangan materiallar ham tahlil qilindi.

References

Гуцевич А.В., Мончадский А.С., Штакельберг А.А. Фауна СССР. Насекомые Двукрылые, комары сем. Culicidae. Л., Наука. (Фауна СССР Т. 3, вып.4.). 1970, 364 c

Димов И.Д., Чакърова Б.Г. Некоторые случаи дирофиляриоза в хирургической практике // Современные проблемы науки и образования. – 2023. – № 2.

Козлов Д.П. Определитель гельминтов хищных млекопитающих СССР. – Москва, 1977. – 274 с.

Криворотова Е.Ю. Биологические аспекты дирофиляриоза в ряде субъектов Российской Федерации.: Автореферат дисс. .... канд.биол.наук. -Москва, 2014. -24 с.

Криворотова Е. Ю., Нагорный С. А. Ксеномониторинг дирофиляриоза на юге и северо-западе Российской Федерации // Паразитология, 2016. -50(5). -С.357-364.

Муминов П.А. Гельминты домашних плотоядных Узбекистана и сопредельных республик // Экология и биология паразитических червей животных Узбекистана. - Ташкент, 1976. –С.20-39.

Сафаров А. А., Акрамова Ф. Д., Шакарбаев У. А.,Азимов Д. А. Паразитофауна домашней собаки (Canis familiaris Dom.) современного мегаполиса Ташкента // Российский паразитологический журнал. 2018. Т. 12. № 4. С. 41–49.

Скрябин К.И. Методы полных гельминтологических вскрытий позвоночных, включая и человека. – Москва.: Изд.1-го МГУ, 1928. – 45 с.

Anderson R.C. Nematoda parasites of Vertebrates their development and transmission. New York: CAB International, 2000; 650.

Knight, D.H. Seasonality of heartworm infection and implications for chemoprophylaxis / D.H. Knight, J.B. Lok // Clin. Tech. Small. Anim. Pract. – 1998. – Vol. 13, N 2. – P. 77-82.

Shakarboev E.B., Berdibaev A.S. Ecological and Faunistic Analysis of Helminths of Wild Mammals from the Order Carnivora in Karakalpakstan // Advances in Animal and Veterinary Sciences, 2023 11(11): -С.1801–1809

Downloads

Nashr qilingan

2025-06-23

How to Cite

O’ZBEKISTONDA yirtqich sutemizuvchilarning DINOFILYOZI. (2025). Universal Xalqaro Ilmiy Jurnal, 2(4.4), 15-18. https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/2726