DO‘PPIDO‘ZLIK SAN’ATINING SEMIOTIK GENEZISI, TEXNOLOGIK TRANSFORMATSIYASI VA MADANIY IDENTITETNI KONSTRUKTSIYALASHDAGI ILMIY-ASOSIY O‘RNI
Kalit so‘zlar:
Do‘ppido‘zlik, semiotika, ikonografiya, naqsh genezisi, madaniy identitet, konstruktiv modellashtirish, vizual antropologiya.Abstrak
Ushbu ilmiy maqola do‘ppido‘zlik san’atining semiotik, ikonografik, antropologik va texnologik qatlamlarini kompleks yondashuv asosida tahlil qiladi. Tadqiqot do‘ppi naqshlarining ikonografik genezisi, rang kodlari, kosmologik ramzlari, kompozitsion strukturalari hamda an’anaviy qo‘l mehnatidan yarim-mexanik tizimlargacha bo‘lgan texnologik transformatsiyalarni o‘rganishga qaratilgan. Metodologiya tarixiy-diskursiv tahlil, etnosemiotik dekodlash, konstruktiv-geometrik modellashtirish, vizual antropologiya va amaliy-etnografik kuzatuv uslublaridan iborat. Natijalar do‘ppi naqshlarining jamiyat kollektiv xotirasini kodlovchi barqaror semiotik tizim sifatida faoliyat ko‘rsatishini, konstruktsiya algoritmining esa antropometrik va geometriyaviy qonuniyatlarga asoslanishini ko‘rsatdi. Tadqiqot shuni isbotlaydiki, zamonaviy dizayn va global vizual madaniyat ta’siriga qaramay, do‘ppi o‘zining ikonografik yadrosi va madaniy funksiyalarini saqlab qolmoqda.
References
Barthes, R. Semiotics of Material Culture. Cambridge University Press, 2016.
Grabar, O. Iconography and Ornament in Islamic Art. Princeton University Press, 2014.
Lotman, Yu. Culture and the Semiotic Universe. Mouton de Gruyter, 2007.
UNESCO. Traditional Headwear Technologies and Design Heritage. Paris, 2021.
Hopkins, L. Mathematical Modeling in Textile Structures. CRC Press, 2019.
Davis, T. Visual Anthropology of Central Asian Identity Markers. Stanford University Press, 2020.
Sokolova, I. Comparative Semiotics of Eurasian Headwear Traditions. Cambridge University Press, 2022.
Nashr qilingan
Nashr
Bo'lim
License
Copyright (c) 2025 Toshmatova Zebiniso Maxammadjon qizi, Raxmonova Muslima Otabek qizi, Xolmamatova Zilola Ilhombek qizi, Mamajonova Guluzra Abdurashitovna
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
(+998)90 142-39-38
Andijon viloyati, Marhamat tumani, Qashqar ko’chasi 189-uy