Qalqonsimon bez kasalliklarini patogenezida va davolashda selenning roli.

Mualliflar

  • Айсачева Мафтунабону Kokand Universiteti Andijon filiali
  • Каримова Хусния Kokand Universiteti Andijon filiali

Kalit so‘zlar:

селен, аутоиммунный тиреоидит, болезнь Грейвса, гипотиреоз, антиоксидантная защита, тиреоидные гормоны.

Abstrak

Ushbu sharhda selenning qalqonsimon bez kasalliklari, shu jumladan autoimmun tiroidit, Graves kasalligi, hipotiroidizm va endemik guatr patogenezi va davolashdagi roli ko'rib chiqiladi. Selen antioksidant fermentlarning ishlashida va qalqonsimon gormonlar almashinuvida ishtirok etadi, tirotsitlarni oksidlovchi stressdan himoya qiladi va immunitet reaktsiyasini tartibga soladi. Zamonaviy adabiyot ma'lumotlari bilan tahlil qilinadi
dalillar darajasi bo'yicha klinik ta'sirlarni farqlash (A-C).
Otoimmün tiroiditda selenni qabul qilish tiroid peroksidazasiga antikorlar darajasini pasaytirishi va klinik holatni yaxshilashi, shu bilan birga samaradorlikni oshirishi aniqlandi.
Graves kasalligida va yod bilan kombinatsiyalangan davolashda qo'shimcha talab qilinadi
tasdiqlash. Selenni organizmdagi darajasini laboratoriya baholash asosida tayinlashda individual yondashuv zarurligi ta'kidlangan. Tekshiruv natijalari qalqonsimon bez kasalliklari bo'lgan bemorlarni boshqarish strategiyasini optimallashtirish uchun asos bo'lib xizmat qilishi mumkin.

References

Kalinin A.P., Lukyanchikov V.S., Viet N. Sovremennye aspekty tireotoksikoza (lektsiya) [Modern aspects of thyrotoxicosis (lecture)]. Problemy Endokrinologii. 2000;46(4):23–26. https://doi.org/10.14341/probl11860

Troschina E.A., Senyushkina E.S., Terekhova M.A. Rol’ selena v patogeneze zabolevaniy schitovidnoy zhelezy [The role of selenium in the pathogenesis of thyroid diseases]. Klinicheskaya i Eksperimental'naya Tireoidologiya. 2018;14(4):192–205.

https://doi.org/10.14341/ket10157

Kohrle J. The trace element selenium and the thyroid gland. Biochimie. 1999;81(5):383–387.

Wang Y., Zhang L., Li R., et al. The role of selenium in thyroid autoimmunity and its possible clinical implications. Front Endocrinol (Lausanne). 2022;13:849094. https://doi.org/10.3389/fendo.2022.849094

Ventura M., Melo M., Carrilho F. Selenium and thyroid disease: from pathophysiology to treatment. Int J Endocrinol. 2017;2017:1297658. https://doi.org/10.1155/2017/1297658

Duntas L.H., Benvenga S. Selenium: an element for life. Endocrine. 2015;48(3):756–775. https://doi.org/10.1007/s12020-014-0477-6

Winther K.H., Bonnema S.J., Cold F., et al. Does selenium supplementation affect thyroid function? Results from a randomized, controlled, double-blinded trial. J Clin Endocrinol Metab. 2020;105(12):e4173–e4183. https://doi.org/10.1210/clinem/dgaa659

Toulis K.A., Anastasilakis A.D., Tzellos T.G., et al. Selenium supplementation in the treatment of Hashimoto‘s thyroiditis: a systematic review and a meta-analysis. Thyroid. 2010;20(10):1163–1173. https://doi.org/10.1089/thy.2009.0351

Calissendorff J., Mikulski E., Larsen E.H., Ahrén B. Low selenium levels in Graves' disease: improvement in biochemical values after supplementation with selenite. Biol Trace Elem Res. 2015;165(1):35–41. https://doi.org/10.1007/s12011-015-0244-2

Schomburg L. Dietary selenium and human health. Nutrients. 2019;11(3):685. https://doi.org/10.3390/nu11030685

Chmura U., Trojanowicz B., Bojarowicz H., et al. Selenium and thyroid gland disorders. Nutrients. 2022;14(20):4216. https://doi.org/10.3390/nu14204216

Wu Q., Rayman M.P., Lv H., et al. Low population selenium status is associated with increased prevalence of thyroid disease. J Clin Endocrinol Metab. 2015;100(11):4037–4047. https://doi.org/10.1210/jc.2015-2222

Downloads

Nashr qilingan

2025-06-16

How to Cite

Qalqonsimon bez kasalliklarini patogenezida va davolashda selenning roli. (2025). Universal Xalqaro Ilmiy Jurnal, 2(4.5), 819-821. https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/2608