IEC 61131-3 STANDARTI DASTURLASH ASOSLARI

Mualliflar

  • Raximberdiyeva Zilola Odiljon qizi TOSHKENT KIMYO-TEXNOLOGIYA INSTITUTI
  • Xolmo'minova Madina Muhammadjon qizi TOSHKENT KIMYO-TEXNOLOGIYA INSTITUTI

Kalit so‘zlar:

PLC, IEC 61131-3, Ladder Diagram (LD), Function Block Diagram (FBD), Structured Text (ST), Instruction List (IL) va Sequential Function Chart (SFC).

Abstrak

Sanoat avtomatlashtirish tizimlarida PLC (Programmable Logic Controller) texnologiyalari asosiy rol o‘ynaydi. Bu tizimlarning dasturlash jarayoni yuqori ishonchlilik, modullilik va standartlashtirishni talab qiladi. Aynan shunday talablarni hisobga olgan holda ishlab chiqilgan IEC 61131-3 — xalqaro standart bo‘lib, u PLC tizimlarini dasturlashning yagona va tushunarli asosini yaratadi. Ushbu maqolada IEC 61131 standarti, ayniqsa uning uchinchi bo‘limi (IEC 61131-3) asosida taqdim etilgan dasturlash tillari — Ladder Diagram (LD), Function Block Diagram (FBD), Structured Text (ST), Instruction List (IL) va Sequential Function Chart (SFC) lar o‘rganiladi. Maqolada har bir tilning qo‘llanilishi, afzalliklari va real sanoat tizimlaridagi roli haqida misollar bilan yoritilgan. Shuningdek, ma’lumot turlari, funksional bloklar va testlash vositalari kabi texnik jihatlar ham keng qamrab olingan.

References

Petrov I.V. – Programmiruemыe kontrollerы. Prakticheskoe primenenie yazikov standrta MEK 61131-3 – M.: SOLON Press, 2003. – 256 s.

W. Bolton – Programmable logic controller. Six edition. Newnes, Elsevier Ltd. – 412 p.

Hugh Jack. Automating Manufacturing Systems with PLC’s. – 2005. -846 p.

K. Kamel. Programmable logic controllers: Industrial control. McGraw Hill Education, 2014.-419 p.

S. Manesis, G. Nikolakopoulos. Introduction to Industrial Automation. CRC Press, Taylor Francis Group LLC, 2018. – 458 p.

User Manual for PLC Programming with CodeSys 2.2, 3S –Smart Software Solutions GmbH. Kempten, 2002.

Mishel J., Lorjo K., Espo B.M. Programmiruemie kontrolleri: arxitektura i priminenie. M.: Mashinostroenie, 1986.

Mishel J. Programmiruemыe kontrolleri: arxitektura i priminenie. M.: Mashinostroenie, 1992.

Mikroprotsessornaya Sistema Texnicheskix Sredstv (MSTS). Rukovodstvo po programmirovaniyu. Smolensk: OAO NPO “Texnopribor”

Karpov Yu.G. Teoriya avtomatov. SPb.: Piter. – 2002. – 254 s.

Shalto A.A. Logicheskie upravlenie. Metodы apparatnoy programmoy realizatsii algoritmov. SPb.: Nauka, 2000.

Sipser, Michael, “Instruction” to the Theory of Computation,” 2nd edition, Thomson Course Technology, ISBN 0-534-95097-3. Chapter 8: Space Complexity, 2006.

Downloads

Nashr qilingan

2025-07-01

How to Cite

IEC 61131-3 STANDARTI DASTURLASH ASOSLARI. (2025). Universal Xalqaro Ilmiy Jurnal, 2(5.2), 144-145. https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/3062