QORA SEDANANING KIMYOVIY TARKIBI, XALQ TABOBATI HAMDA ZAMONAVIY TIBBIYOTDA ISHLATILISHI

Mualliflar

  • Ikromova Sarvinoz Turon Universiteti

Kalit so‘zlar:

Qora sedana, timoxinon, biofaol modda, xalq tabobati, zamonaviy tibbiyot, dorivor o‘simliklar, farmakologik xususiyatlar, antioksidant, yallig‘lanishga qarshi ta’sir, tabiiy dori vositasi, sog‘liqni saqlash, ilmiy tadqiqotlar.

Abstrak

Ushbu maqolada qora sedana  o‘simligining kimyoviy tarkibi, xalq tabobatidagi o‘rni va zamonaviy tibbiyotda qo‘llanilishi ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. O‘simlik tarkibidagi biofaol moddalarning — timoxinon, nigellon, karvakrol, timohidroxinon, p-simen va boshqa birikmalarning — inson salomatligiga ijobiy ta’siri yoritilgan. Maqolada xalq tabobati va zamonaviy tibbiyot tajribalari qiyosiy o‘rganilib, qora sedananing yallig‘lanishga, saraton, diabet, jigar hamda yurak-qon tomir kasalliklariga qarshi ta’siri ilmiy manbalar asosida tahlil qilingan. Bundan tashqari, qora sedananing tabiiy dori vositasi sifatidagi afzalliklari, farmatsevtika sohasidagi innovatsion tadqiqotlar, va kelgusida uni tibbiy amaliyotda keng qo‘llash imkoniyatlari haqida tavsiyalar ishlab chiqilgan.

References

Mahmood, K., et al. (2013). Nigella sativa: A Comprehensive Review of Its Therapeutic Potential. PMC. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11677364/ PubMed Central

Yimer, E. M., et al. (2019). Nigella sativa and its potential role in medical therapy. Journal of Evidence-Based Integrative Medicine, 24, 1–15. PubMed Central

Shakeri, F., Khazaei, M., & Boskabady, M. H. (2018). Cardiovascular effects of Nigella sativa L. and its constituents. Indian Journal of Pharmaceutical Sciences, 80(6), 971-983. https://www.researchgate.net/publication/330246711_Cardiovascular_Effects_of_Nigella_Sativa_L_and_its_Constituents ResearchGate

Maheswari, K. U. (2022). A review on hypo-cholesterolemic activity of Nigella sativa. PMC

Traditional and modern usage of Nigella sativa L. (Black cumin)

Dalli, M., Daoudi, N. E., Azizi, S.-e., Roubi, M., Alami Merrouni, I., Souna, F., Choukri, M., Kim, B., & Gseyra, N. (2025). Harnessing the Hepatoprotective and Nephroprotective Potential of Nigella sativa Fractions via per os Administration in CCl₄-Intoxicated Wistar Rats: A Mixed Approach. Pharmaceuticals, 18(8):1147. https://doi.org/10.3390/ph18081147 MDPI

Frontiers. (2023). Mechanism of the antidiabetic action of Nigella sativa and its therapeutic potential in diabetes mellitus management. Frontiers in Nutrition. https://www.frontiersin.org/journals/nutrition/articles/10.3389/fnut.2023.1126272/full Frontiers

Oncotarget. (2015). Thymoquinone, as an anticancer molecule: from basic research to clinical applications. Oncotarget. https://www.oncotarget.com/article/17206/text/ Oncotarget

Badar, A., et al. (2017). Effect of Nigella sativa supplementation on lipid profile, blood pressure and heart rate in type 2 diabetic patients. Translational Medicine

PMC (2023). Potential anticancer properties and mechanisms of thymoquinone in colorectal cancer: A review. PMC

Nashr qilingan

2025-11-19

How to Cite

QORA SEDANANING KIMYOVIY TARKIBI, XALQ TABOBATI HAMDA ZAMONAVIY TIBBIYOTDA ISHLATILISHI. (2025). Universal Xalqaro Ilmiy Jurnal, 2(12), 16-23. https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/3757