O'SIMLIK GEN MUHANDISLIGI

Mualliflar

  • Usmonjonova Mohinur Andijon davlat universiteti
  • Ahmedova Gulira’no Andijon davlat universiteti
  • Axmadjonova Asaloy Andijon davlat universiteti
  • Tuxtaboyeva Feruzaxon Muratovna Andijon davlat universiteti

Kalit so‘zlar:

Oʻsimlik gen muhandisligi, transgen o‘simliklar, DNK, gen transformatsiyasi, gen klonlash, gen ekspressiyasi, seleksiya, biotexnologiya, hosildorlik, kasalliklarga chidamlilik, stressga bardoshlilik, qishloq xo‘jaligi, retsipient oʻsimlik, vektorlar va ekologik xavfsizlik.

Abstrak

Oʻsimlik gen muhandisligi — bu oʻsimliklarning genlarini sun’iy yo‘l bilan oʻzgartirish usuli. Bu usul yordamida oʻsimliklarga kasalliklarga chidamlilik, hosildorlikni oshirish yoki stressga bardoshlilik kabi foydali xususiyatlar qo‘shiladi. An’anaviy seleksiya bilan solishtirganda, gen muhandisligi tezroq va aniqroq natija beradi. Jarayon bir necha bosqichda amalga oshiriladi: kerakli genni tanlash, uni oʻsimlik genomiga kiritish, yangi o‘simlik navini yaratish va sinovdan o‘tkazish. Bu texnologiya qishloq xo‘jaligida hosildorlikni oshirish, oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash va tabiiy resurslarni tejashga yordam beradi. Shu bilan birga, gen muhandisligi ekologik xavfsizlik va transformantlarning nasldan naslga davomiyligini hisobga olishi kerak.

References

“Plant Biotechnology: Principles and Applications” – bu kitob Malik Zainul Abdin, Usha Kiran, Kamaluddin va Athar Ali tomonidan tahrir qilingan. Unda o‘simlik biotexnologiyasining asoslari, transgen o‘simliklar, stressga chidamlilik va bioxavfsizlik masalalari yoritilgan.

“Plant Genetic Engineering” – Don Grierson tahrirchiligida nashr etilgan. Kitobda o‘simlik gen muhandisligining fundamental tamoyillari, gen uzatish usullari va transgen o‘simliklar yaratishga oid ilmiy asoslar batafsil tushuntirilgan.

“Genetic Transformation of Plants” – J. F. Jackson va H. F. Linskens tomonidan tahrir qilingan. Bu asarda turli usullar orqali o‘simliklarda gen transformatsiyasi, metodlar, protokollar va transformatsiya omillari haqida ilmiy to‘plam berilgan.

“Transgenic Plants: Methods and Protocols” – Nitish Kumar tahrirchiligida. Kitob transgen o‘simliklar yaratish bo‘yicha zamonaviy laboratoriya metodlari va protokollarni taqdim etadi, ilmiy tadqiqotlar va amaliy ishlanmalar uchun qo‘llanma sifatida xizmat qiladi.

“Plant Genome Engineering: Methods and Protocols” – Bing Yang, Wendy Harwood va Qiudeng Que tomonidan tahrir qilingan. Unda genom tahrirlash (masalan, CRISPR va boshqa gene-editing usullari) va o‘simliklarda genlarni o‘zgartirish bo‘yicha zamonaviy metodlar batafsil yoritilgan.

Nashr qilingan

2025-12-11

How to Cite

O’SIMLIK GEN MUHANDISLIGI. (2025). Universal Xalqaro Ilmiy Jurnal, 2(12), 141-146. https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/3810