KASHTACHILIK SAN’ATINING SEMIOTIK TABIATI VA MADANIY IDENTITETNI KONSTRUKTSIYALASHDAGI ILMIY-NAZARIY ASOSLARI

Mualliflar

  • Mamajonova Guluzro Abdurashitovna Andijon davlat pedagogika instituti talabasi
  • Olimova Ziyoda Muqimjon qizi Andijon davlat pedagogika instituti talabasi

Kalit so‘zlar:

Kashtachilik, semiotika, ikonografiya, vizual madaniyat, madaniy identitet, naqsh strukturalari, transformatsiya, kollektiv xotira.

Abstrak

Ushbu ilmiy maqolada o‘zbek kashtachilik san’atining semiotik tuzilmasi, ikonografik genezisi va madaniy identitetning shakllanishidagi transformatsion roli chuqur tahlil qilinadi. Tadqiqot kashtachilikning naqsh tizimlari, rang kodlari, kosmologik va ritual qatlamlarini semiologiya, vizual antropologiya, struktur funksionalizm hamda madaniy semiosfera nazariyalari asosida o‘rganadi. Metodologik yondashuvlar sifatida tarixiy-diskursiv rekonstruksiya, ikonografik dekodlash, etnografik kuzatuv, sotsiologik intervyu va kontent-analiz qo‘llanilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, kashtachilik semiotik birlik sifatida jamiyatning qadriyatlar tizimini, kollektiv xotirasini va gender identitetini vizual tarzda kodlovchi murakkab kommunikativ mexanizm vazifasini bajaradi. Zamonaviy moda sanoatida kashtachilikning qayta talqini uning semantik qatlamlarida mazmuniy siljishlar yuzaga keltirmoqda.

References

Barthes, R. Semiotics of Visual Culture. London: Routledge, 1995.

Grabar, O. The Mediation of Ornament. Princeton University Press, 1992.

Mukhamedova, D. Embroidery Traditions of Central Asia. Tashkent: Art Research Institute, 2017.

UNESCO. Traditional Crafts and Intangible Heritage in Contemporary Culture. Paris, 2021.

Karimova, S. “Embroidery and Female Identity in Uzbekistan.” Journal of Social Anthropology, 2019.

Turakulova, M. “Modern Fashion and Uzbek Embroidery.” Design & Culture Review, 2022.

Saidova, M. Symbolic Psychology of Eastern Ornamentation. Samarkand University Press, 2020.

Nashr qilingan

2025-12-12

How to Cite

KASHTACHILIK SAN’ATINING SEMIOTIK TABIATI VA MADANIY IDENTITETNI KONSTRUKTSIYALASHDAGI ILMIY-NAZARIY ASOSLARI. (2025). Universal Xalqaro Ilmiy Jurnal, 2(12), 180-182. https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/3820