OLIY TA’LIMDA AVTOMATLASHTIRILGAN AKADEMIK MONITORING TIZIMINI ISHLAB CHIQISH VA TAHLIL ETISH

Mualliflar

  • Botirov To'lqin Vafoqulovich Navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universiteti
  • Xolmirzayeva Saida Baxodirovna Osiyo xalqaro universiteti

Kalit so‘zlar:

Akademik monitoring, oliy ta’lim, avtomatlashtirilgan tizimlar, talabalar muvaffaqiyati, ta’lim tahlili, erta ogohlantirish tizimlari, ta’lim ma’lumotlarini qazib olish

Abstrak

Oliy ta’lim boshqaruvining tobora murakkablashuvi talabalarga akademik natijalari va muassasa samaradorligini nazorat qilishning samarali tizimlarini talab etmoqda. Ushbu tadqiqot talabalar faoliyatini kuzatish, xavf ostidagi talabalarni aniqlash va universitetlarda ma’lumotlarga asoslangan qarorlar qabul qilishni qo‘llab-quvvatlash uchun mo‘ljallangan avtomatlashtirilgan akademik monitoring tizimini ishlab chiqish va tahlil qilishni taqdim etadi. Tizim real vaqt rejimida keng qamrovli monitoring imkoniyatlarini ta’minlash uchun ro‘yxatga olish qaydnomalari, baholar ma’lumotlar bazalari, davomatni kuzatish va o‘quv jarayonini boshqarish tizimlari kabi bir nechta ma’lumotlar manbalarini birlashtiradi. Biz ikki o‘quv semestri davomida 5000 nafar talaba va 200 nafar professor-o‘qituvchini qamrab olgan tajriba-sinovda tizimni rivojlantirish metodologiyasini samaradorlikni miqdoriy baholash bilan birlashtirgan aralash usullardan foydalandik. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, avtomatlashtirilgan tizim ma’muriy yuklamani 68% ga kamaytirdi, xavf guruhidagi talabalarni erta aniqlashni 73% ga yaxshiladi va aralashuvga javob berish vaqtini o‘rtacha 4,2 haftadan 1,1 haftagacha qisqartirdi. Statistik tahlil tizim tomonidan yaratilgan ogohlantirishlar va talabalarning keyingi o‘zlashtirish natijalari o‘rtasida sezilarli bog‘liqliklar mavjudligini ko‘rsatdi (r=0,76, p<0,001). Tizimning akademik yordam kerak bo‘lgan talabalarni aniqlash bo‘yicha bashorat qilish aniqligi 84,3% ni tashkil etdi, bu an’anaviy qo‘lda nazorat qilish usullariga nisbatan sezilarli darajada yaxshilanishdir. Amalga oshirish jarayonidagi qiyinchiliklar ma’lumotlarni integratsiyalash murakkabliklari, professor-o‘qituvchilarning tizimni qabul qilishga qarshiligi va maxfiylik masalalarini o‘z ichiga oldi. Ushbu tadqiqot akademik monitoring uchun amaliy tizim arxitekturasini va uning talabalar muvaffaqiyati natijalarini yaxshilashdagi samaradorligining empirik dalillarini taqdim etadi. Natijalar institutsional siyosat, talabalarni qo‘llab-quvvatlash xizmatlari va ta’lim texnologiyalarini rivojlantirishga ta’sir ko‘rsatadi.

References

Agudo-Peregrina A.F., Iglesias-Pradas S., Conde-González M.Á., Hernández-García Á. Can we predict success from log data in VLEs? Classification of interactions for learning analytics and their relation with performance in VLE-supported F2F and online learning // Computers in Human Behavior. -2014. -Vol. 31. -P. 542-550.

Abduqodirov A.A., Toshpulatova M.X. Oliy ta’lim muassasalarida ta’lim sifatini monitoring qilish tizimlari // O'zbekiston Respublikasi Oliy va O'rta Maxsus Ta’lim Vazirligi Axborotnomasi. -Toshkent, 2022. -№ 3. -B. 45-52.

Barber R., Sharkey M. Course correction: Using analytics to predict course success // Proceedings of the 2nd International Conference on Learning Analytics and Knowledge. -New York, NY: ACM, 2012. -P. 259-262.

Braun V., Clarke V. Using thematic analysis in psychology // Qualitative Research in Psychology. -2006. -Vol. 3, No. 2. -P. 77-101.

Боровков М.И., Громова Т.В. Образовательная аналитика как инструмент повышения качества обучения в вузе // Высшее образование в России. -2019. -Т. 28, № 6. -С. 65-76.

Davis F.D. Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology // MIS Quarterly. -1989. -Vol. 13, No. 3. -P. 319-340.

Dekker G.W., Pechenizkiy M., Vleeshouwers J.M. Predicting students drop out: A case study // Proceedings of the 2nd International Conference on Educational Data Mining. -Cordoba, Spain, 2009. -P. 41-50.

Drachsler H., Greller W. Privacy and analytics: It's a DELICATE issue // Proceedings of the 6th International Conference on Learning Analytics and Knowledge. -New York, NY: ACM, 2016. -P. 89-98.

Жўраев Р.Х., Саидов С.С. Талабалар ўқув фаолиятини рақамли мониторинг қилиш технологиялари // Замонавий таълим. -Тошкент, 2023. -№ 5(114). -Б. 34-42.

Fetters M.D., Curry L.A., Creswell J.W. Achieving integration in mixed methods designs: Principles and practices // Health Services Research. -2013. -Vol. 48, No. 6. -P. 2134-2156.

Greller W., Drachsler H. Translating learning into numbers: A generic framework for learning analytics // Journal of Educational Technology & Society. -2012. -Vol. 15, No. 3. -P. 42-57.

Голубева О.В., Соловьев В.П. Системы мониторинга академической успеваемости в высших учебных заведениях России // Информатизация образования и науки. -2021. -№ 2(50). -С. 89-102.

Han J., Kamber M., Pei J. Data Mining: Concepts and Techniques. 3rd ed. -Waltham, MA: Morgan Kaufmann, 2012. -P. 1-703.

Hattie J., Timperley H. The power of feedback // Review of Educational Research. -2007. -Vol. 77, No. 1. -P. 81-112.

Иброхимов А.Т., Қодиров Б.Р. Олий таълим муассасаларида талабалар билим сифатини баҳолаш ва мониторинг қилиш // Замонавий таълим. -Тошкент, 2022. -№ 8(111). -Б. 56-64.

Ifenthaler D., Yau J.Y.K. Utilising learning analytics to support study success in higher education: A systematic review // Educational Technology Research and Development. -2020. -Vol. 68. -P. 1961-1990.

Ivankova N.V., Creswell J.W., Stick S.L. Using mixed-methods sequential explanatory design: From theory to practice // Field Methods. -2006. -Vol. 18, No. 1. -P. 3-20.

Иванова Е.В., Осипова С.И., Гафурова Н.В. Этические аспекты использования образовательной аналитики // Высшее образование в России. -2020. -Т. 29, № 4. -С. 142-154.

Khalil M., Ebner M. Learning analytics: Principles and constraints // Proceedings of World Conference on Educational Multimedia, Hypermedia and Telecommunications. -Waynesville, NC: AACE, 2015. -P. 1789-1799.

Jayaprakash S.M., Moody E.W., Lauría E.J.M., Regan J.R., Baron J.D. Early alert of academically at-risk students: An open source analytics initiative // Journal of Learning Analytics. -2014. -Vol. 1, No. 1. -P. 6-47.

Каримов М.Ф., Ҳасанов А.А. Олий таълимда талабалар ўқув юкламасини оптималлаштириш ва академик мониторинг // Педагогик таълим. -Тошкент, 2021. -№ 4. -Б. 78-86.

Lonn S., Teasley S.D. Saving time or innovating practice: Investigating perceptions and uses of Learning Management Systems // Computers & Education. -2009. -Vol. 53, No. 3. -P. 686-694.

Macfadyen L.P., Dawson S. Mining LMS data to develop an "early warning system" for educators: A proof of concept // Computers & Education. -2010. -Vol. 54, No. 2. -P. 588-599.

Мамедова Т.А., Николаева И.А. Прогнозирование академической успешности студентов на основе машинного обучения // Открытое образование. -2019. -Т. 23, № 5. -С. 14-25.

Mattingly K.D., Rice M.C., Berge Z.L. Learning analytics as a tool for closing the assessment loop in higher education // Knowledge Management & E-Learning. -2012. -Vol. 4, No. 3. -P. 236-247.

Mertens D.M. Research and Evaluation in Education and Psychology: Integrating Diversity with Quantitative, Qualitative, and Mixed Methods. 4th ed. -Thousand Oaks, CA: SAGE Publications, 2015. -P. 1-560.

Милованова Л.А., Иванов В.Г. Разработка системы раннего предупреждения академической неуспеваемости студентов // Высшее образование сегодня. -2022. -№ 3. -С. 67-78.

Nakajima M.A., Dembo M.H., Mossler R. Student persistence in community colleges // Community College Journal of Research and Practice. -2012. -Vol. 36, No. 8. -P. 591-613.

Papamitsiou Z., Economides A.A. Learning analytics and educational data mining in practice: A systematic literature review of empirical evidence // Educational Technology & Society. -2014. -Vol. 17, No. 4. -P. 49-64.

Pardo A., Siemens G. Ethical and privacy principles for learning analytics // British Journal of Educational Technology. -2014. -Vol. 45, No. 3. -P. 438-450.

Нишонов М.М., Турсунов И.К. Олий таълим муассасаларида электрон таълим тизимлари самарадорлигини баҳолаш // Халқаро илмий-амалий анжуман материаллари. -Самарқанд: СамДУ, 2023. -Б. 234-241.

Pistilli M.D., Arnold K.E., Bethune M. Signals: Using academic analytics to promote student success // EDUCAUSE Review. -2012. -Vol. 47, No. 3. -P. 36-47.

Prinsloo P., Slade S., Galpin F. A phenomenographic analysis of student reflections in self-regulated learning // Distance Education. -2011. -Vol. 32, No. 3. -P. 311-329.

Попов А.И., Семенова Н.В. Интеллектуальный анализ данных в образовании: методы и применение // Информационные технологии. -2020. -Т. 26, № 8. -С. 456-468.

Romero C., Ventura S. Data mining in education // Wiley Interdisciplinary Reviews: Data Mining and Knowledge Discovery. -2013. -Vol. 3, No. 1. -P. 12-27.

Rovai A.P. In search of higher persistence rates in distance education online programs // Internet and Higher Education. -2003. -Vol. 6, No. 1. -P. 1-16.

Рахимов К.Р., Абдуллаева Ш.А. Талабалар билим даражасини баҳолашда замонавий ахборот технологияларидан фойдаланиш // Замонавий таълим. -Тошкент, 2023. -№ 2(111). -Б. 89-97.

Сергеева М.Г., Трубина Л.К. Педагогическая аналитика как инструмент управления качеством образования // Вестник Московского государственного областного университета. Серия: Педагогика. -2021. -№ 2. -С. 98-112.

Strang K.D. How can we measure e-learning effectiveness? // Journal of Information Technology Education: Research. -2011. -Vol. 10. -P. 289-304.

Смирнов С.В., Котова С.С., Шабалина О.А. Применение технологий больших данных для мониторинга образовательного процесса // Современные информационные технологии и ИТ-образование. -2020. -Т. 16, № 3. -С. 645-656.

Tanes Z., Arnold K.E., King A.S., Remnet M.A. Using signals for appropriate feedback: Perceptions and practices // Computers & Education. -2011. -Vol. 57, No. 4. -P. 2414-2422.

Tinto V. Research and practice of student retention: What next? // Journal of College Student Retention: Research, Theory & Practice. -2006. -Vol. 8, No. 1. -P. 1-19.

Тўхтасинов И.М., Холмуродов Э.Т. Талабалар фаолиятини рақамли мониторинг қилиш тизимини жорий этиш тажрибаси // Педагогика ва психология масалалари. -Бухоро, 2022. -№ 3. -Б. 156-164.

Viberg O., Hatakka M., Bälter O., Mavroudi A. The current landscape of learning analytics in higher education // Computers in Human Behavior. -2018. -Vol. 89. -P. 98-110.

Усманов Р.А., Юлдашев Ж.Н. Олий таълим тизимида инновацион технологиялар ва уларнинг самарадорлиги // Замонавий таълим. -Тошкент, 2021. -№ 7(104). -Б. 112-120.

Хасанова Г.Х., Мирзаева Д.Ш. Олий таълим муассасаларида талабалар билимини баҳолаш тизимини такомиллаштириш // Таълим сифати ва инновациялар. -Тошкент, 2023. -№ 1. -Б. 45-53.

Шарипов Ф.В. Педагогика олий мактаб. -Тошкент: "Sano-standart", 2022. -Б. 1-456.

Nashr qilingan

2026-01-20

How to Cite

OLIY TA’LIMDA AVTOMATLASHTIRILGAN AKADEMIK MONITORING TIZIMINI ISHLAB CHIQISH VA TAHLIL ETISH. (2026). Universal Xalqaro Ilmiy Jurnal, 3(1), 106-129. https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/3880