“ILMLAR OCHQICHI ”ASARINING IMOM ABU HOMID GʻAZZOLIY ILMIY MEROSIDA TUTGAN OʻRNI
Kalit so‘zlar:
Abu Homid al-Gʻazzoliy, “Fotihatu-l-ulum”, islom intellektual tarixi, ilmlar tasnifi, epistemologiya, ilm va amal dialektikasi, farzi kifoya, kognitiv jarayonlar, metodologiyaAbstrak
Ushbu maqolada islom intellektual tarixi va metodologiyasida tub burilish yasagan Abu Homid al-Gʻazzoliy ilmiy merosining konseptual asosi — “Fotihatul ulum” (ilmlar ochqichi) asari tadqiq etiladi. Tadqiqotda mutafakkirning ilmlarni ierarxik (darajali) tasniflash tizimi, xususan, intellektual bilimlarni shariat mezonlari bilan muvofiqlashtirish mexanizmlari ilmiy tahlil qilingan. Maqolada Gʻazzoliyning epistemologik yondashuvi orqali ilm va amal dialektikasi, shuningdek, dunyoviy fanlarning ijtimoiy-huquqiy maqomi (farzi kifoya) masalalari yangicha talqinda ochib beriladi. Xulosada “Fotihatul ulum” (ilmlar ochqichi)da ilgari surilgan metodologik modelning zamonaviy ilm-fan integratsiyasi va kognitiv jarayonlarni boshqarishdagi ahamiyati nazariy jihatdan asoslangan.
References
Gʻazzoliy, Abu Homid. Fotihatul ulum. – Qohira: Al-Matbaat al-Xayriyya, 1322 h.
Gʻazzoliy, Abu Homid. Ihyou ulumid-din. 1-jild. – Toshkent: Oʻzbekiston xalqaro islom akademiyasi, 2020.
Badavi, Abdurrahmon. Muallafot al-Ghazali (Gʻazzoliy asarlari bibliografiyasi). – Quvayt: Vikalat al-Matbuot, 1977.
Sait Nurulhaq. Ghazaliʼs Classification of Knowledge: A Methodological Study. – Oxford Islamic Press, 2015.
W. Montgomery Watt. The Faith and Practice of al-Ghazali. – London: George Allen and Unwin, 1953.
Zaki Mubarak. Al-Akhlaq ind al-Ghazali. – Bayrut: Dor al-Jil, 1988.
Olimov R. Imom Gʻazzoliyning epistemologik qarashlari. – Toshkent: Fan, 2021.
Sulaymonov J. Oʻrta asrlar Sharq falsafasi va mantiqi. – Toshkent: Fan, 2019.
Encyclopaedia Britannica. al-Ghazali: Muslim theologian and philosopher. – 2024. [Elektron resurs].
Stanford Encyclopedia of Philosophy. Al-Ghazaliʼs Epistemology. – 2020. [Elektron resurs].
(+998)90 142-39-38
Andijon viloyati, Marhamat tumani, Qashqar ko’chasi 189-uy