MUVAFFAQIYATLI TALABA PORTRETI: SANOGEN TAFAKKURNI RIVOJLANTIRISHNING PSIXOLOGIK OMILLARI VA PEDAGOGIK YECHIMLAR
Kalit so‘zlar:
muvaffaqiyatli talaba, sanogen tafakkur, patogen fikrlash, psixologik omillar, pedagogik yechimlar, emotsional intellekt, psixologik barqarorlik, kognitiv moslashuvchanlikAbstrak
Ushbu maqolada zamonaviy oliy ta'lim tizimidagi eng dolzarb muammolardan biri muvaffaqiyatli talaba modelini shakllantirishda sanogen (sog‘lomlashtiruvchi, konstruktiv) tafakkurning o‘rni va ahamiyati ilmiy-nazariy hamda amaliy jihatdan tadqiq etilgan. XXI asr ta'lim paradigmasida muvaffaqiyatli talaba portreti faqatgina yuqori akademik ko‘rsatkichlar (GPA) yoki fundamental intellektual salohiyat bilan emas, balki shaxsning krizisli va stressli vaziyatlarda o‘z-o‘zini boshqara olishi, hissiy barqarorligi, moslashuvchanligi hamda ichki psixologik uyg‘unligi bilan belgilanadi. Tadqiqotning amaliy qimmatini belgilovchi qismida ushbu tafakkur tarzini oliy ta'lim muassasalari muhitida rivojlantirishning maqsadli pedagogik yechimlari taklif etiladi. Bular qatoriga o‘quv darsliklariga psixologik-kognitiv treninglarni integratsiya qilish, talabalarni xatosiz o'rganishga undaydigan xavfsiz (supportive) ta’lim muhitini yaratish, professor-o‘qituvchilar tomonidan konstruktiv teskari aloqa (feedback) berish madaniyatini shakllantirish, shuningdek, muammoli vaziyatlarni yechishga qaratilgan interaktiv o‘qitish metodlarini joriy etish kiritilgan.
References
Bandura, A. (1997). Self-Efficacy: The Exercise of Control. New York: W.H. Freeman. (Matndagi ichki lokus nazorati va o'ziga ishonch qismiga mos).
Goleman, D. (1995). Emotional Intelligence: Why It Can Matter More Than IQ. New York: Bantam Books. (Matndagi emotsional intellekt qismiga mos).
G‘oziyev, E. G‘. (2010). Umumiy psixologiya. Toshkent: O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti. (Talaba psixologiyasi va pedagogik yechimlar uchun).
Орлов, Ю. М. (2006). Оздоравливающее (саногенное) мышление / составитель А. В. Ребенок. Москва: Слайдинг. (Matndagi "rus psixologi tomonidan kiritilgan" deyilgan sanogen tafakkur nazariyasining asoschisi va asosiy manba).
Орлов, Ю. М. (1991). Восхождение к индивидуальности. Москва: Просвещение. (Patogen va sanogen emotsiyalarni tahlil qilish uchun).
Seligman, M. E. P. (2006). Learned Optimism: How to Change Your Mind and Your Life. New York: Vintage Books.
Shoumarov, G'. B. (tahriri ostida). (2010). Amaliy psixologiya. Toshkent: Sharq