JIGAR KASALLIKLARI BILAN KECHUVCHI GASTRITDA PATOGENEZ VA KLINIK-LABORATOR YONDASHUVLARI
Kalit so‘zlar:
jigar kasalliklari; gastrit; portal gipertenziya; safro refluksi; Helicobacter pylori; oksidativ stress; endoskopiya.Abstrak
Ushbu maqolada jigar kasalliklari fonida rivojlanadigan gastritning patogenezi, klinik namoyon bo‘lish xususiyatlari hamda laborator-instrumental diagnostika yondashuvlari kompleks tarzda tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi gepatobiliar tizim disfunktsiyasi bilan bog‘liq gastroduodenal shikastlanish mexanizmlarini ilmiy asoslash, gastritning patogenetik fenotiplarini aniqlash va differensial tashxis mezonlarini takomillashtirishdan iborat. Maqolada portal gipertenziya, safro refluksi, Helicobacter pylori infektsiyasi, metabolik sindrom va oksidativ stressning oshqozon shilliq qavatiga ta’siri zamonaviy ilmiy manbalar asosida yoritilgan. Shuningdek, jigar kasalliklari bilan kechuvchi gastritda mikrosirkulyator buzilishlar, kimyoviy shikastlanish va yallig‘lanish mediatorlari o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik tahlil qilingan. Diagnostik algoritmda anamnestik ma’lumotlar, biokimyoviy markerlar, endoskopik tekshiruv hamda Helicobacter pylori ni aniqlash usullarining klinik ahamiyati ko‘rsatib berilgan. Tadqiqot natijasida gastritning portal-gemodinamik, safro-refluks va infektsion-metabolik fenotiplari konseptual jihatdan asoslab berildi. Taklif etilgan integrativ yondashuv klinik amaliyotda individual diagnostika va maqsadli terapiya samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.
References
Ивашкин В. Т., Маев И. В., Лапина Т. Л. Гастроэнтерология. Национальное руководство. Москва, ГЭОТАР-Медиа, 2018. 1024 с.
Шерлок Ш., Дули Дж. Заболевания печени и желчных путей. Москва, ГЭОТАР-Медиа, 2011. 664 с.
Saidov S. A., Karimov U. A. Ichki kasalliklar (gastroenterologiya bo‘limi). Toshkent, O‘zbekiston, 2019. 640 b.
Malfertheiner P., Megraud F., O’Morain C. A., et al. Management of Helicobacter pylori infection: the Maastricht V/Florence Consensus Report. Gut. London, BMJ Publishing Group, 2017. P. 6–30.
EASL. EASL Clinical Practice Guidelines on non-invasive tests for evaluation of liver disease severity and prognosis. Journal of Hepatology. Amsterdam, Elsevier, 2021. P. 659–689.
Abdullayev A. A., Xolmatov B. B. Gepatologiya asoslari. Toshkent, Abu Ali ibn Sino nomidagi nashriyot, 2020. 312 b.