XAVFLI O‘SMALARNING PAYDO BO‘LISHIDA RADIATSIYANING TA’SIRI

Mualliflar

  • Xursanova Zuhroxon Oybek qizi Andijon davlat universiteti
  • Nurmatova Sadoqatxon Jamoldin qizi Andijon davlat universiteti
  • Xaqulova Muqaddasxon Shavkatovna Andijon davlat universiteti

Kalit so‘zlar:

Radiatsiya, xavfli oʻsma kasalliklari, ionlashtiruvchi nurlar, DNK shikastlanishi, mutatsiyalar

Abstrak

Radiatsiya atrof-muhitda inson salomatligi uchun xavf tugʻdiradigan omillardan biri boʻlib, xavfli oʻsma kasalliklarining paydo boʻlishida muhim rol oʻynaydi. Bu maqolada ionlashtiruvchi radiatsiyaning hujayra darajasidagi taʼsiri, DNK shikastlanishi, mutatsiyalar va oʻsmalarning rivojlanish mexanizmlari tahlil qilinadi. Shuningdek, turli radiatsiya manbalari (tabiiy va sunʼiy), ularning dozasi va taʼsir muddati oʻsmalar riskini oshirishdagi ahamiyati yoritiladi. Tadqiqot maʼlumotlari radiatsion xavfni kamaytirish va profilaktika choralarini ishlab chiqish uchun asos boʻlishi mumkin.

References

Jalilov M.X., Xamroyev J.X., Axrorov M.N. “Rentgen nurlari. Ionlashtiruvchi nurlanishlarning moddalarga ta’sirini o‘rganish mavzusini modul tizimida o‘qitish. // Xalqaro o‘quv-uslubiy anjuman.

Toshkent, 2022. – B. 140–143. 2. WHO. Radiation and health. World Health Organization. https://www.who.int/newsroom/fact-sheets/detail/radiation-health

UNSCEAR (United Nations Scientific Committee on the Effects of Atomic Radiation). Sources and Effects of Ionizing Radiation. 2020 Report. 4. Hall, E.J., Giaccia, A.J. Radiobiology for the Radiologist. 8th Edition. Wolters Kluwer, 2018.

Cardis, E. et al. Cancer consequences of the Chernobyl accident: 20 years on. J Radiol Prot. 2006.

National Cancer Institute (NCI). Radiation Risks and Pediatric Cancer. https://www.cancer.gov

Boice JD. Radiation-induced leukemia and preleukemia in humans. Health Phys. 2017.

https://www.samdu.uz/uz/news/32582

Nashr qilingan

2025-12-11

How to Cite

XAVFLI O‘SMALARNING PAYDO BO‘LISHIDA RADIATSIYANING TA’SIRI. (2025). Universal Xalqaro Ilmiy Jurnal, 2(12), 134-136. https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/3808