MIOKARD INFARKTI KASALLIGI VA UNI DAVOLASHDA ISHLATILADIGAN SINTETIK DORI VOSITALARI VA ULARNI O’RNINI BOSUVCHI TABIIY OZIQ-OVQAT QO’SHILMALARINING KIMYOVIY TARKIBI
Kalit so‘zlar:
Miokard Infarkti, Xolestrol, Yurak qon-tomir kasalliklari, Ginko biloba, Sarimsoq piyoz, Na’matak, Nitroglycerin, Aspirin, Metoprolol, Heparin.Abstrak
Ushbu maqolada yurak-qon tomir tizimining eng og‘ir va keng tarqalgan kasalliklaridan biri bo‘lgan miokard infarkti, uning etiologiyasi, patogenezi hamda davolashda qo‘llaniladigan sintetik dori vositalarining kimyoviy tarkibi va farmakologik ta’sir mexanizmlari yoritilgan. Tadqiqotda ateroskleroz, koronar tromboz, arterial gipertoniya, qandli diabet, zararli odatlar va stress kabi asosiy xavf omillarining roli tahlil qilinadi. Shuningdek, ginkgo biloba, sarimsoq va na’matak kabi o‘simlik manbali vositalarning biologik faol komponentlari, ularning antioksidant va kardioprotektiv xususiyatlari profilaktik jihatdan baholanadi. Nitroglycerin, aspirin, metoprolol va heparin preparatlarining kimyoviy formulalari, ta’sir mexanizmlari hamda klinik qo‘llanilishi ilmiy asosda bayon etilgan. Tabiiy va sintetik dori vositalarini oqilona va uyg‘un qo‘llash miokard infarktida reperfuziya, tromboz va ishemiya asoratlarini kamaytirishga, yurak faoliyatini barqarorlashtirishga hamda bemorlar hayot sifatini yaxshilashga xizmat qilishi xulosalanadi. Maqola natijalari amaliy kardiologiyada dori tanlash va davolash strategiyalarini optimallashtirish, xavfsizlikni oshirish hamda uzoq muddatli reabilitatsiya samaradorligini ta’minlashga qaratilgan tavsiyalar beradi. Ilmiy xulosalar talabalarga va mutaxassislarga metodik asos bo‘lib, klinik qarorlarni qo‘llab-quvvatlaydi.
References
G‘adayev A.G‘. Ichki kasalliklar. – Toshkent: Abu Ali ibn Sino nomidagi tibbiyot nashriyoti, 2016. – 720 b.
To‘raqulov Sh.T. Yurak-qon tomir tizimi kasalliklari. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2018. – 540 b.
Avezov A.S. Kardiologiya asoslari. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2019. – 412 b.
Braunwald E. Heart Disease: A Textbook of Cardiovascular Medicine. – 11th ed. – Philadelphia: Elsevier, 2019. – 2136 p.
Topol E.J. Textbook of Cardiovascular Medicine. – 4th ed. – Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins, 2018. – 1760 p.
Ibanez B., et al. 2017 ESC Guidelines for the management of acute myocardial infarction. // European Heart Journal. – 2018. – Vol. 39(2). – P. 119–177.
Antithrombotic Trialists’ Collaboration. Aspirin in the prevention of cardiovascular disease. // The Lancet. – 2009. – Vol. 373. – P. 1849–1860.
Münzel T., et al. Nitroglycerin and nitric oxide in cardiovascular therapy. // Journal of the American College of Cardiology. – 2014. – Vol. 63(9). – P. 839–849.
Banerjee S.K., Maulik S.K. Effect of garlic on cardiovascular disorders. // Nutrition Journal. – 2002. – Vol. 1(4). – P. 1–14.
PubMed. Myocardial Infarction: Pathophysiology and Pharmacological Treatment. – National Library of Medicine, 2024.
(+998)90 142-39-38
Andijon viloyati, Marhamat tumani, Qashqar ko’chasi 189-uy