INTELLEKTUAL MULK, G‘OYADAN DAROMADGACHA BO‘LGAN YO‘L
Kalit so‘zlar:
Intellektual mulk, mualliflik huquqi, patent, tovar belgisi, tijoratlashtirishAbstrak
Mazkur maqolada intellektual mulk tushunchasi, uni huquqiy jihatdan himoya qilish zarurati hamda g‘oyalarni iqtisodiy qiymatga aylantirish jarayoni – tijoratlashtirish masalalari sodda va tushunarli tarzda yoritilgan. Muallif tomonidan intellektual mulkning mohiyati insonning aqliy faoliyati mahsuli sifatida izohlanib, uning zamonaviy iqtisodiyotdagi o‘rni va ahamiyati ochib berilgan. Maqolada intellektual mulkni himoya qilmaslik oqibatlari, jumladan, ruxsatsiz foydalanish, daromad yo‘qotilishi va innovatsion faoliyatga qiziqishning pasayishi kabi muammolar tahlil qilingan. Shu bilan birga, patentlash, tovar belgilarini ro‘yxatdan o‘tkazish va mualliflik huquqini rasmiylashtirishning ahamiyati asoslab berilgan. Tadqiqotda intellektual mulk obyektlarini tijoratlashtirishning asosiy usullari sifatida litsenziyalash, huquqlarni sotish, innovatsion mahsulot yaratish, franshiza modeli hamda hamkorlik va investitsiya loyihalari batafsil bayon etilgan. Shuningdek, intellektual mulkning iqtisodiy rivojlanishdagi roli, investitsion jozibadorlikni oshirishdagi ahamiyati va milliy iqtisodiyotga qo‘shadigan hissasi yoritilgan. Xulosa sifatida intellektual mulkni samarali himoya qilish va undan oqilona foydalanish g‘oyalarni real daromad manbaiga aylantirishning muhim omili ekanligi ta’kidlanadi..
References
World Intellectual Property Organization (WIPO). (2023). What is Intellectual Property? Geneva: WIPO.
Cornish, W., Llewelyn, D., & Aplin, T. (2019). Intellectual Property: Patents, Copyright, Trade Marks and Allied Rights (9th ed.). Oxford University Press.
Bently, L., Sherman, B. (2018). Intellectual Property Law (5th ed.). Oxford University Press.
Maskus, K. E. (2000). Intellectual Property Rights in the Global Economy. Institute for International Economics.
OECD. (2022). Intellectual Property and Innovation: Trends and Policy Challenges. Paris: OECD Publishing.
WIPO. (2022). World Intellectual Property Indicators 2022. Geneva: WIPO.
Merges, R. P. (2011). Justifying Intellectual Property. Harvard University Press.
Landes, W. M., & Posner, R. A. (2003). The Economic Structure of Intellectual Property Law. Harvard University Press.
O‘zbekiston Respublikasi. (2006). Mualliflik huquqi va turdosh huquqlar to‘g‘risida Qonun. Toshkent.
O‘zbekiston Respublikasi. (2001). Tovar belgilari, xizmat ko‘rsatish belgilari va tovar kelib chiqqan joy nomlari to‘g‘risida Qonun. Toshkent.
O‘zbekiston Respublikasi. (2002). Ixtirolar, foydali modellar va sanoat namunalari to‘g‘risida Qonun. Toshkent.
Chesbrough, H. (2003). Open Innovation: The New Imperative for Creating and Profiting from Technology. Harvard Business School Press.
Teece, D. J. (2010). Business Models, Business Strategy and Innovation. Long Range Planning, 43(2–3), 172–194.
Blank, S., & Dorf, B. (2012). The Startup Owner’s Manual. K&S Ranch.
European Commission. (2021). Intellectual Property Action Plan to Support the EU’s Recovery and Resilience. Brussels.