MAHALLIY ISHLAB CHIQARILAYOTGAN SUT MAHSULOTLARINING GIGIYENIK HOLATI VA MIKROBIOLOGIK XAVFSIZLIGINI BAHOLASH
Kalit so‘zlar:
sut mahsulotlarimikrobiologik xavfsizlik, bakterial ifloslanish, gigiyena, koliform bakteriyalar, patogen mikroflora, Toshkent, oziq-ovqat sifati, ishlab chiqarish nazoratiAbstrak
Ushbu maqolada Toshkent shahrida ishlab chiqarilayotgan mahalliy sut mahsulotlarining gigiyenik holati va mikrobiologik xavfsizligi o‘rganilgan tadqiqot natijalari yoritilgan. Tadqiqot davomida sut, qatiq, yogurt, smetana va tvorog namunalarining umumiy bakterial soni, koliform bakteriyalar hamda patogen mikroorganizmlar mavjudligi aniqlangan. Tahlillar natijalariga ko‘ra, ayrim mahsulotlarda sanitariya-gigiyena talablariga to‘liq rioya qilinmagani kuzatildi. Shu bilan birga, yirik ishlab chiqaruvchilarning mahsulotlari nisbatan yuqori sifat ko‘rsatkichlariga ega ekani ma’lum bo‘ldi.
Mavzu dolzarbligi shundaki, sut mahsulotlari aholining kundalik ovqatlanishida asosiy oziqaviy manba bo‘lib, oqsil, yog‘lar, vitaminlar va mineral moddalar bilan boyitilgan. Biroq mikrobiologik ifloslanish, xom sut sifatining pastligi yoki ishlab chiqarish jarayonida sanitariya talablariga rioya qilinmasligi sog‘liq uchun jiddiy xavf tug‘dirishi mumkin. Shu sababli, ushbu tadqiqot nafaqat mahalliy ishlab chiqaruvchilarning mahsulot sifatini baholash, balki iste’molchilarga xavfsiz, sifatli sut mahsulotlarini taqdim etish tizimini rivojlantirish uchun ham muhimdir. Maqolada laboratoriya tahlil usullari, mikrobiologik nazorat mezonlari, gigiyenik monitoringning ahamiyati va iste’mol xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha tavsiyalar batafsil tahlil qilinadi.
References
Bitton G. Wastewater Microbiology. John Wiley, Sons, 2011.
Metcalf, Eddy. Wastewater Engineering: Treatment and Reuse. McGraw-Hill, 2014.
Zakirova M.R. Mikrobiologiya. Darslik, “Ijod-Print” nashriyoti, Toshkent, 2024.
Rasulova G., Karimova D. Oziq-ovqat gigiyenasi va mikrobiologiyasi. Toshkent, 2020.
O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. Sut mahsulotlariga gigiyenik talablar me’yori, 2019.
FAO/WHO. Milk and Milk Products: Safety and Quality Guidelines, 2021.