G‘O‘ZA DURAGAYLARIDA BARG TUKLANISH TIPINING IRSIYLANISHI
Kalit so‘zlar:
Gossypium avlodi, yovvoyi tur, G.tomentosum, tuklanish, burama tuklanish, oddiy tuklanish, irsiylanish, zararkunandalarga bardoshlilik, dominantlik, allelAbstrak
Gossypium avlodi vakillari barglarining tuklanish darajasi turlicha bo‘ladi. Yovvoyi G.tomentosum Nutt. ex Seem. turida bu belgi o‘ziga xos burama ko‘rinishga ega. Bu tur ishtirokidagi turlararo duragaylarning bekkross o‘simliklarida tuklanish zichligi yuqori bo‘lib, yovvoyi turga xos burama tuklanish zararkunanda sonining kam bo‘lishini ta’minlaydi. Tuklanishning bu turining avlodlarda irsiylanishi va saqlanib qolishini o‘rganish uchun tadqiqotlarimizda introgressiv tizmalarni oddiy tuklanishli tizma bilan duragaylash orqali burama tuklanish va tuklar sonining irsiylanishida dominant allellar va yordamchi genlar soni katta ahamiyatga egaligi, barg qalinligining sitoplazmatik genlar bilan nazorat qilinishi aniqlandi. Bargning 1 mm2 sathidagi tuklar soni belgisi genetik tahlil qilindi va avlodlarda tuklanishning «burama» tipi to‘liq dominant bo‘lib, u geterozigota holatda «burama» fenotip namoyon qilishi, F2 dagi tuklanish tabiati bo‘yicha burama tipli tizmalar oddiy tuklanish tipiga ega bo‘lgan tizma bilan bir genning allel holatlari bo‘yicha farqlanishi isbotlandi.
References
Knight R.L. The genetics of jassid resistance in cotton. I. The genes H1 and H2. // J. Geneics.-1952. -51/ PP.46–66.
Percy R,G., Kohel R.J., Qualitative genetics In: Cotton. Origin, history, technology and production. (Smith CW and Cothren JT, eds).// New York: Wiley. 1999. -PP.319–360.
Saunders G.N. The wild species of Gossypium and their evolutionary history. -London, Oxford. Univ. Press. 1961.-V.111. -PP.62.
Wali M., Anvar M.M., Latif S.A. Hexaploid cotton An important cytogenetic material with improved plant and fiber characters – Agr. Res. 1974.№3. -РР.245-248.
Wright R.J., Thaxton P.M., El-Zik K.M., Paterson A.H. Molecular mapping of genes affecting pubescence of cotton. //J Hered., 1999.90:215–219.
Анх Л. Д., Клят В.П., Абдуллаев А.А. Об устойчивости хлопчатника к хлопковой тле Aphis gossypii Glov. //Докл. Акад. наук РУз, Ташкент: Фан,1994. -№8. -С.46-47.
Дариев А.С., Абдуллаев А.А. Сравнительное анатомо-морфологическое изучение некоторых видов хлопчатника в связи с их устойчивостью к паутинному клещику и тле. //Узб. биол. журн. –Ташкент, 1974. -№6. -С.55-61.
Дариев А.С., Абдуллаев А.А. Хлопчатник. - Ташкент: Фан. 1985. –С.168-172.
Пшеничникова Т.А., Лапочкина И.Ф., Щукина Л.В., Березовская Е.В., Труфанов В.А Анализ наследования морфологических и биохимических признаков, контролируемых генами, интрогрессированными в мягкую пшеницу от Aegilops speltoids T. // Ж.:Генетика. -Москва, 2005. -№6. -С.793-799.
Сайдалиев Х., Халикова М.Б., Умарова Ж.К. G.tomentosum Nutt. ex Seem. – эндемичный вид рода Gossypium L. в Гавайских островах. //Ўзбекистон биология журнали. Тошкент, 2007. -№6. –Б.10-13.
Симонгулян Н.Г. Генетика количественных признаков хлопчатника // Ташкент: Фан, 1991. – 123 с.
Сайдалиев, Х., Халикова, М. Б., Шодиева, О., & Халикова, Н. (2017). НЕКОТОРЫЕ ФАКТОРЫ УСТОЙЧИВОСТИ ХЛОПЧАТНИКА К ПАУТИННОМУ КЛЕЩУ. In Научно-практические пути повышения экологической устойчивости и социально-экономическое обеспечение сельскохозяйственного производства (pp. 870-873).
Халикова, М. Б., Асқарова, З. О., Матякубова, Э. У., Сориева, С. Э., & Каршиев, Ш. Б. (2023). РЕЗУЛЬТАТЫ ИЗУЧЕНИЯ ПРИЗНАКОВ УСТОЙЧИВОСТИ ХЛОПЧАТНИКАК К СОСУЩИМ ВРЕДИТЕЛЯМ. Science and innovation, 2(Special Issue 6), 654-658.
Халикова, М. Б., & Шодиева, О. М. (2016). Результаты изучения некоторых признаков устойчивости хлопчатника. Аграрная наука, (6), 6-8.
Downloads
Nashr qilingan
Nashr
Bo'lim
License
Copyright (c) 2024 Xalikova Maloxat Babamuradovna, Matyakubov Ozod Axmedovich

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.