BOLALAR NUTQINING NEYROLINGVISTIK RIVOJLANISH BOSQICHLARI: EMPIRIK TAHLIL

Mualliflar

  • Isroilova Barchinoy Abdug‘appor qizi Andijon davlat pedagogika institi

Kalit so‘zlar:

nutqiy rivojlanish, neyrolingvistika, bolalar psixolingvistikasi, neyropsixologiya, fonetik rivojlanish, semantik analiz, grammatik strukturasi, erta yosh, til markazlari, empirik tadqiqot

Abstrak

Ushbu maqolada 5–7 yoshli bolalar nutqining neyrolingvistik rivojlanish bosqichlari empirik jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi bolalar nutq faoliyatining neyropsixologik va lingvistik asoslarini aniqlash hamda bu bosqichda yuzaga keladigan nutqiy o‘zgarishlarni aniqlashdir. Maqolada nutqiy rivojlanishning fonetik, leksik-semantik va grammatik darajadagi xususiyatlari neyrofiziologik yondashuv asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotda eksperimental metodlar, kuzatuv va test tizimlari orqali bolaning nutqiy faoliyatiga ta’sir etuvchi omillar aniqlanadi. Shuningdek, nutqdagi kechikishlar, individual farqlar va rivojlanish sur’atlari ham alohida o‘rganiladi. Ushbu tahlillar til rivojlanishidagi muhim neyromexanizmlarni ochib berishga xizmat qiladi.

References

Abdurahmonov, A. A. Psixolingvistik kompetentsiya va uning shakllanishi // Til va adabiyot ta’limi. – Toshkent: Fan, 2019. – №1. – B. 21–28.

Ahmedova, Sh. Bolalar nutqining psixolingvistik asoslari. – Toshkent: O‘qituvchi, 2015. – 128 b.

Aiken, L. S., West, S. G. Multiple Regression: Testing and Interpreting Interactions. – Newbury Park: Sage Publications, 1991. – 212 p.

Bellugi, U., Klima, E. The neurobiology of sign language and the mirror system hypothesis // Trends in Cognitive Sciences. – 2001. – Vol. 5(12). – P. 513–520.

Friederici, A. D. The Brain Basis of Language Processing: From Structure to Function // Physiological Reviews. – 2011. – Vol. 91(4). – P. 1357–1392.

Hayes, A. F. Introduction to Mediation, Moderation, and Conditional Process Analysis: A Regression-Based Approach. – New York: Guilford Press, 2013. – 507 p.

Isxakova, M. Tilning psixonevrologik rivojlanish omillari // Pedagogika fanlari jurnali. – Toshkent: 2020. – №4. – B. 33–39.

Kuhl, P. K., et al. Early language acquisition: Cracking the speech code // Nature Reviews Neuroscience. – 2005. – Vol. 5. – P. 831–843.

Mirzayeva, N. Yoshga doir psixolingvistika: nutqning rivojlanish bosqichlari // O‘zbek tili va adabiyoti. – 2021. – №3. – B. 40–47.

Pinker, S. The Language Instinct: How the Mind Creates Language. – New York: William Morrow and Company, 1994. – 494 p.

Vygotskiy, L. S. Myshlenie i rech’. – Moskva: Pedagogika, 1982. – 287 s.

Downloads

Nashr qilingan

2025-05-23

How to Cite

BOLALAR NUTQINING NEYROLINGVISTIK RIVOJLANISH BOSQICHLARI: EMPIRIK TAHLIL. (2025). Universal Xalqaro Ilmiy Jurnal, 2(4.2), 768-771. https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/2225