GRAMMATIKANI O'QITISHDA DEDUKTIV USULDAN QO'LLANISHNING KAMCHILIKLARI
Kalit so‘zlar:
deductive method, grammar teaching, explicit instruction, learner motivation, communicative competence, EFLAbstrak
Deduktiv metod chet tillar grammatikasini o‘qitishda eng an’anaviy yondashuvlardan biri bo‘lib kelgan. Ushbu metod grammatik qoidalarni avval aniq va ochiq bayon qilish, so‘ngra ularni mustahkamlashga qaratilgan mashqlarni bajarish bilan tavsiflanadi. Keng qo‘llanilishiga, ayniqsa o‘qituvchi markazlashgan darslarda ustunlik qilishiga qaramay, deduktiv metod kommunikativ va o‘quvchi markazlashgan paradigmalar doirasida tobora ko‘proq tanqid qilinmoqda. Mazkur maqolada grammatikani o‘qitishda deduktiv metodning asosiy kamchiliklari tahlil qilinib, uning kognitiv, psixologik va pedagogik cheklovlariga e’tibor qaratiladi. Nazariy va empirik adabiyotlarga tayangan holda, deduktiv grammatika o‘qitishi o‘quvchilarning faolligini pasaytirishi, kommunikativ kompetensiyaning rivojlanishini cheklashi hamda individual o‘rganish farqlarini yetarli darajada hisobga olmasligi yoritib beriladi. Shuningdek, grammatik qoidalarni ortiqcha tushuntirishga tayanish tilni yashirin (implitsit) o‘zlashtirish jarayoniga to‘sqinlik qilishi va o‘quvchilarning o‘rganishga bo‘lgan motivatsiyasiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkinligi muhokama qilinadi.
References
Harmer J. How to Teach English. — Harlow: Longman, 2007.
Thornbury S. How to Teach Grammar. — Harlow: Longman, 1999.
Ellis R. The Study of Second Language Acquisition. — Oxford: Oxford University Press, 2008.
Larsen-Freeman D. Techniques and Principles in Language Teaching. — Oxford: Oxford University Press, 2000.
Richards J. C., Rodgers T. S. Approaches and Methods in Language Teaching. — Cambridge: Cambridge University Press, 2014.
Ur P. A Course in Language Teaching: Practice and Theory. — Cambridge: Cambridge University Press, 1996.
(+998)90 142-39-38
Andijon viloyati, Marhamat tumani, Qashqar ko’chasi 189-uy